Рамазон суҳбатлари (24): Ҳақдан оғманг

0

Рамазон суҳбатларимизнинг навбатдагисини бошлаймиз. Аллоҳ таолодан кундузларимизу кечаларимизга баракотини ёғдиришини, тутган рўзаларимизни, ўқиган намозларимизни, Қуръон тиловатларимизни ва бошқа тоат-ибодатларимизни ҳусни мақбул айлашини сўрайман. Омин.

Барча мўмин бандаларга шуни эслатмоқчиман: эй Аллоҳнинг бандалари, тўғри йўлдан оғманг. Тоат-ибодатда бардавом бўлинг. Рамазон ойи тугаса ҳам тоат-ибодатда бардавом бўлинг. То ажалингиз келганча тоат-ибодатда бардавом бўлинг. Зеро, тоат-ибодат рамазон ойи, ё бошқа бирон мавсум тугаши билан ёки бир жойдан кетиш билан тўхтаб қолмайди. Аллоҳ таоло айтади: “То сизга аниқ нарса келгунича Парвардигорингизга ибодат қилинг!” (Ҳижр, 99). “Аниқ нарса” бу ўлимдир. Яъни, то ўлимингиз келгунча Раббингизга тоат-ибодат қилишда бардавом бўлинг. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ўлим тўшагида ётган пайтларида ҳам бундай деганлар: “Намозга маҳкам бўлинглар, намозга маҳкам бўлинглар. Қўл остингиздагиларга яхши муомалада бўлинглар” (Абу Довуд, 5156. Аҳмад, 585. Ибн Можа, 2698. Шайх Албоний “Саҳиҳи Абу Довуд”да саҳиҳ деган). Қаттиқ касал бўлишларига қарамай, жамоат билан намоз ўқиш учун икки кишига – Аббос ва Алига – суяниб, судралган ҳолларида масжидга чиққанлар, саллаллоҳу алайҳи ва саллам.

Исо алайҳиссалом гўдаклигида – бешикдалик чоғида бундай деган: “То ҳаёт эканман, Раббим мени намоз ўқишга ва закот беришга буюрди” (Марям, 31). Яъни, Раббим мени бутун умр намоз ўқишга ва закот беришга буюрди.

Тоат-ибодатда бардавом бўлинг. Қилган амалларингизни йўққа чиқарманг. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинким, тоат-ибодат қилиб, савобга эришдингиз. Энди, Аллоҳга осий бўлиб, гуноҳ ишга қўл урманг. Акс ҳолда, тутган рўзаларингиз, ўқиган намозларингиз, Қуръон тиловатингиз ва берган садақаларингиз савобини йўққа чиқарасиз.

Қуръони каримда мисол қилиб келтирилган эсипаст аёл сингари бўлманг. Аллоҳ таоло айтади: “Ўзи тўқиган нарсасини пишиқ-пухта бўлганидан сўнг парча-парча қилиб бузиб-чуватиб ташлаган хотинга ўхшаб қолмангиз!” (Наҳл, 92). Маккада эси оғган бир аёл бор эди. Ақли етишмас эди. Ип-арқон қилиб сотиш мақсадида эрталабдан ип йигиришга киришарди. Куни бўйи ип йигирар эди. Аслида йигирган ипларини сотиши керак эди. Лекин кеч кириши билан йигирган барча ипларини бузиб-чувалатиб ташларди ва куни буйи қилган меҳнатини кўкка совурарди. Тоат-ибодатдан сўнг гуноҳга қўл урган инсон ҳам худди шу аёлга ўхшайди. У рўза тутиб, намоз ўқиб, Қуръон тиловат қилиб ва бошқа тоат-ибодатларни бажариб ҳасанот, яхши амаллар тарозисини оғирлаштиради. Сўнг гуноҳ ишлар қилиб мазкур ибодатларининг ажр-савобини йўққа чиқаради. Шундай экан, тоат-ибодатда мустаҳкам бўлинг, қилган амалларингизни йўққа чиқарманг. Аллоҳ азза ва жалладан собитқадамликни сўранг. Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам дуо қилиб сўраган нарсани сиз ҳам сўранг. У зот бундай дердилар: “Эй қалбларни ўзгартириб турувчи Зот, қалбимни динингда собит қилгин. Эй қалбларни буриб турувчи Зот, қалбимни тоатингга бур” (Термизий, 2140. Аҳмад, 12128. Шайх Албоний “Мишкот”да (102) саҳиҳ деган).

Қуръонда зикр қилинган аҳли иймонлардек сиз ҳам бундай деб дуо қилинг: “Парвардигоро, бизни ҳидоят қилганингдан кейин дилларимизни ҳақ йўлдан оғдирма ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато эт! Албатта, Сенгина барча яхшиликларни ато этувчисан!” (Оли Имрон, 8).

Қилган амалингизни кўкка совурманг. Аллоҳ таоло айтади: “Амалларингизни йўққа чиқариб қўйманглар!” (Муҳаммад, 33).

 Амалингизни йўққа чиқарманг! Тоат-ибодатни ташлаб, ёмон дўстлар даврасига қайтиб кетманг. Рамазонда баъзи гуноҳлардан тийилган бўлсангиз, шунда бардавом бўлинг. Масалан, рамазонда чекишни ташлаган бўлсангиз, кейин ҳам шунда бардавом бўлинг. Рамазонда таҳажжуд намозини ўқишга одатланган бўлсангиз, кейин ҳам таҳажжуд намозини ўқишда давом этинг. Зеро, таҳажжуд солиҳ бандаларнинг белгисидир.

Тўғри йўлдан оғманг, ортингизга қараб кетманг. Аллоҳдан хотимангизни гўзал қилишини сўранг. Худди рамазондагидек, ҳамиша дуо ва зикрда бўлинг. Рамазонда кўзингизни номаҳрамлардан тийганингиздек, ҳамиша кўзингизни тийинг. Солиҳ амалнинг қабул бўлганининг аломати ундан кейин яна солиҳ амал қилишдир. Яъни, бир солиҳ амал қилсангиз ундан кейин яна бир солиҳ амал қилишга муваффақ бўлишингиздир. Рамазондан кейин Пайғамбаримиз ўргатган амални бажаринг. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: “Ким рамазондан кейин шаввол ойида олти кун рўза тутса, бир йил рўза тутгандек бўлади”. Олимлар айтишади: “Маълумки, ҳар бир яхши амалга ўн баробар савоб берилади. Демак, бир ой рамазон рўзаси ўн ой рўзага, шаввол ойидаги олти кун рўза эса, олтмиш кун рўзага тенг бўлади. Жами уч юз олтмиш кунга, яъни бир йилга тенг бўлади”.

Динда мустаҳкам бўлинг, тўғри йўлдан оғманг. Аллоҳ таоло айтади: “Агар бу оятларга ана улар кофир бўлсалар, Биз бу оятларни уларга кофир бўлмайдиган қавм учун тайёрлаб қўйганмиз” (Анъом, 89). Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг амакилари Абу Лаҳаб Қуръонга ва Набий саллаллоҳу алайҳи ва салламга кофир бўлди. Аллоҳ таоло унинг ўрнига ундан яхшироғини – қора танли қул Билол ибн Рабоҳни берди. Оддий қул бўлган Билолнинг Аллоҳ ҳузуридаги мартабаси Қуръонда қораланган Абу Лаҳабга ўхшаган минглаб инсонлар мартарбасидан юқоридир. Аллоҳ таоло айтади: “Агар бу оятларни ана улар инкор этсалар, Биз бу оятларни инкор қилмайдиган қавм учун тайёрлаб қўйганмиз” (Анъом, 89). Бошқа оятда бундай дейилади: “Агар сизлар (Аллоҳга итоат этишдан) юз ўгириб кетсангизлар, У зот (ўрнингизга) сизлардан бошқа бир қавмни алмаштириб қўюр, сўнгра улар сизларга ўхшаган бўлмаслар, (балки Аллоҳга тоат-ибодат қилурлар)!” (Муҳаммад, 38).

Агар рамазонда яқинларингизга силаи раҳм қилган бўлсангиз, рамазондан кейин буни тўхтатиб қўйманг. Имкон борича, яхшилик қилишдан узилиб қолманг. Яхшилик қилишда бардавом бўлинг. Қуйидаги оятда айтилган инсон каби бўлманг: “(Эй Муҳаммад,) юз ўгириб кетган ва озгина (мол) бериб, кейин тўхтатган кимсани кўрдингизми?” (Нажм, 33). “Озгина мол бериб, кейин тўхтатган” деган сўзнинг маъноси нима, биласизми? Яъни, бир муддат мол-мулкидан эҳсон қилган-у, сўнг бир тўсиққа дуч келиб эҳсонини тўхтатиб қўйган. Худди чуқур қазиётиб олдидан бир тош чиқиб қолгани сабабли қазишни тўхтатган инсондек. У озгина тоат-ибодат қилганидан кейин арзимаган сабаб учун уни тўхтатиб қўйган кишидир.

Тоат-ибодатга шошилинг, тоат-ибодатда бардавом бўлинг, тоат-ибодатларни кўпайтиринг. Аллоҳга дуо қилишни унутманг. Агар рамазонда Аллоҳга дуо қилишда, Ундан эҳтиёжларингизни сўрашда камчиликка йўл қўйган бўлсангиз, билингки, бошқа ойларда ҳам Аллоҳ таоло дуо-илтижоларингизни эшитади. Аллоҳ таоло айтади: “Бандаларим cиздан Мен ҳақимда сўрасалар, (айтинг), Мен уларга яқинман. Менга дуо қилган пайтларида дуо қилувчиларнинг дуосини ижобат қиламан. Шундай экан, ҳақ йўлга юришлари учун (улар ҳам) Менинг (даъватимга) жавоб қилсинлар ва Менга иймон келтирсинлар” (Бақара, 186).

Мана, рамазон кунлари ҳам ниҳоясига етиб бормоқда. Аллоҳ таоло қай вақтда бўлмасин, қай замонда бўлмасин, бандаларининг дуо-илтижосини ижобат қилаверади. Тавба қиламан, Аллоҳга қайтаман, деганлар учун ҳамон тавба эшиклари очиқ. Аллоҳдан кечирим сўрашда, силаи раҳм қилишда камчиликка йўл қўйган бўлсангиз, уларни тўлдиришга шошилинг!

Ҳақдан тойманг! Бундан фақат ўзингиз зиён кўрасиз. (9:55 дан 10:20 гача яхши тушунмадим)

Инсоннинг ҳақдан тойилиши куфргача борса, қилган барча солиҳ амалларини йўққа чиқаради. Аллоҳ таоло айтади: “Қасамки, агар ширк келтирсанг, албатта қилган амалинг беҳуда кетур ва албатта зиён кўрувчилардан бўлиб колурсан!” (Зумар, 65).

Агар ҳақдан тойилиш – Аллоҳ сақласин – ширк даражасига етиб бормаса, қиёмат куни ёмон амаллар палласига қўйилади ва у қилган яхши амалларингизни пучга чиқариб юбориши мумкин. Шундай экан, қилган яхши амалларингизни сақлаб қолинг, тоат-ибодатларда, Аллоҳ зикрида, Қуръон тиловатида бардавом бўлинг, қилган хайру эҳсонларингизни асраб қолинг, тилингизни беҳуда гаплардан тийинг. Ҳақдан оғманг! Аллоҳнинг тоат-ибодатида собит туринг, Расулуллоҳ суннатини маҳкам ушланг, яхши ва солиҳ инсонлар билан дўст бўлинг, рамазондан кейин ҳам масжидларни обод қилувчилардан бўлинг, масжиддан узоқлашманг, масжидга боришни ташлаб қўйманг. Аксинча, масжидни обод қилувчилардан бўлинг. Аллоҳ таоло айтади: “Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган, намозни тўкис адо этган, закотни (ҳақдорларга) берган ва ёлғиз Аллоҳдангина қўрқадиган зотларгина обод қилурлар. Ана ўшалар ҳидоят топувчи зотлар бўлсалар, ажабмас” (Тавба, 18).

Аллоҳ таоло тутган рўзаларимизни, ўқиган намозларимизни, Қуръон тиловатларимизни, хайру эҳсонларимизни ва бошқа яхши амалларимизни қабул айласин. Доимо мана бу дуоларни тилингиздан қўйманг: “Парвардигорим, менга ва ота-онамга инъом этган неъматингга шукр қилишга ва Ўзинг рози бўладиган яхши амалларнигина қилишга муваффақ этгин ва мени ҳам Ўз фазлу раҳматинг билан солиҳ бандаларинг қаторига киритгин” (Намл, 19). “Парвардигорим, менга ва ота-онамга инъом этган неъматингга шукр қилишга ва Ўзинг рози бўладиган яхши амалларнигина қилишга муваффак этгин ва Ўзинг мен учун зурриётимда ҳам яхшилик қилгин. Албатта, мен Сенга (қилган барча гуноҳларимдан) тавба қилдим ва албатта мен мусулмонлардандирман” (Аҳқоф, 15). “Аллоҳим, зикрингга ва шукрингга ва Сенга гўзал ибодат қилишга менга ёрдам бер”.  Аллоҳдан хотимангизни чиройли этишини сўранг. Аллоҳ таоло барчамизнинг хотималаримизни чиройли қилсин, амалларимизни қабул этсин, қилган гуноҳ ва хатоларимизни кечирсин. Омин.

Аллоҳ сизлардан рози бўлсин! Аллоҳ таоло тоат-ибодатида бўлиш, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам суннатига эргашиш неъматини барчамизга, эшитиб ва кўриб турганларга ҳам давомий қилишини сўраб қоламан. Омин.

Изоҳ қолдиринг