Тафсири муяссар: “Бақара” сураси, 204-215 оятлар

0

وَمِنْ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللَّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ ٤٠٢

  1. Эй Пайғамбар, баъзи мунофиқларнинг охиратни эмас, фақат дунёвий манфаатни кўзлаб гапирган чиройли гаплари сизга маъқул кўринади. У Аллоҳга нисбатан ўта беодоблик қилиб, сурбетлик билан қалбида Исломга муҳаббат борлигига Аллоҳни ўртага қўйиб қасам ичади. Ҳолбуки, унинг қалби Исломга ва мусулмонларга қарши адоват ва хусумат билан тўлиб-тошган.

وَإِذَا تَوَلَّى سَعَى فِي الأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسَادَ ٥٠٢

  1. Эй Пайғамбар, у сизнинг олдингиздан кетгач, ерда бузғунчилик қилиш, одамларнинг экинларига талафот етказиш ва чорваларини ҳалок қилиш учун елиб-югуради. Аллоҳ бузғунчиликни ёқтирмайди.

 وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ ٦٠٢

  1. У бузғунчи мунофиққа насиҳат қилиб: «Аллоҳдан қўрқ, Унинг азобидан ҳазир бўл ва ерда бузғунчилик қилишдан тийил!» дейилса, насиҳатни қабул қилмайди, кибри ва жоҳилий ҳамияти уни янада кўпроқ гуноҳларга етаклайди. Унга жаҳаннам азоби етарлидир, жаҳаннам нақадар ёмон жой!

وَمِنْ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَادِ ٧٠٢

  1. Баъзи одамлар борки, Аллоҳ йўлида жиҳод қилиб, Унинг тоатини маҳкам тутиб, Аллоҳ розилиги эвазига ўз жонини беради. Аллоҳ бандаларига меҳрибондир, У мўмин бандаларини дунё ва охиратда кенг-мўл раҳматига дохил қилади ва уларга гўзал мукофотлар ато этади.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ ٨٠٢

  1. Аллоҳни Раббим, Муҳаммадни пайғамбарим, Исломни диним деб иймон келтирган эй мўминлар, Исломга унинг барча қонун-қоидаларига бўйсунган ҳолда киринг. Унинг барча ҳукмларига тўла амал қилинг, улардан биронтасини тарк қилманг. Шайтон чорлаётган маъсият йўлларига юрманг. Шубҳасиз, у сизларга очиқ-равшан душмандир, ундан эҳтиёт бўлинг.

فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْكُمْ الْبَيِّنَاتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ٩٠٢

  1. Сизларга Қуръон ва суннатдан очиқ далиллар келганидан кейин ҳақдан юз ўгирсангиз, билингки, Аллоҳ ҳеч нарса Ундан қочиб қутулолмайдиган мутлақ қудратли, буйруқ ва тақиқларида ҳар бир нарсани ўз ўрнига қўядиган ҳаким зотдир.

هَلْ يَنظُرُونَ إِلاَّ أَنْ يَأْتِيَهُمْ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنْ الْغَمَامِ وَالْمَلائِكَةُ وَقُضِيَ الأَمْرُ وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الأُمُورُ ٠١٢

  1. Ўша саркаш кофирлар очиқ далиллар келганидан кейин энди фақат қиёмат куни Аллоҳ таоло улар ўртасида адолатли ҳукм билан ажрим қилиш учун фаришталар ҳамроҳлигида Ўзига лойиқ тарзда, қат-қат булутлар билан келишини кутишмоқдами?! Ўшанда Аллоҳ таоло улар ҳақида ўз ҳукмини чиқаради ва иш ҳал бўлади. Барча ишлар ёлғиз Аллоҳга қайтади.

سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ١١٢

  1. Эй Пайғамбар, сизга саркашлик қилаётган Бани Исроилдан сўранг, Биз уларга китоблари ичида уларни ҳаққа йўллайдиган қанчалаб очиқ оят-аломатларни бердик экан! Улар бу оятларни инкор қилишди, маъноларини ўзгартиришди, улардан юз ўгиришди. Ким Аллоҳнинг неъмати бўлмиш динининг ҳақлигини очиқ далил-ҳужжатлар билан аниқ билганидан сўнг уни инкор этса ва ўзгартирса, билсинки, Аллоҳ таоло унга қаттиқ азоб беради.

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنْ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ ٢١٢

  1. Аллоҳнинг бор ва бирлигини инкор қилган кимсаларга дунё ҳаёти ва унинг ҳою ҳаваслари чиройли қилиб қўйилди. Улар мўминларнинг устидан куладилар. Аллоҳдан қўрқадиган тақводор зотлар эса қиёмат куни барча кофирлардан устун бўлади. Аллоҳ таоло уларни жаннатда олий даражаларга кўтаради, кофирларни эса дўзахнинг қаърига туширади. Аллоҳ истаган бандаларига беҳисоб ризқ ато этади.

كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمْ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلاَّ الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمْ الْبَيِّنَاتُ بَغْياً بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنْ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ ٣١٢

  1. Барча одамлар Аллоҳга иймон келтирган бир уммат эди. Кейин динларида ихтилоф қилишди. Шундан сўнг Аллоҳ таоло ўзининг динига даъват қилувчи, Аллоҳга итоат қилганларга жаннат хушхабарини берувчи, кофир ва осий бўлганларни дўзахдан огоҳлантирувчи пайғамбарларни юборди. У пайғамбарларга одамлар ўртасидаги келишмовчиликларни адолат билан ҳал қилишлари учун ҳақни ўзида мужассам этган самовий китобларни туширди. Таврот берилган, ундаги далиллар ва ҳукмларни билган кимсаларгина зулм ва ҳасад қилиб, Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам ва Қуръон ҳақида талашиб-тортишдилар. Аллоҳ ўз фазли билан мўминларни ҳақни ботилдан ажратишга ва улар ихтилоф қилган масалаларда ҳақни билишга муваффақ этди. Аллоҳ истаган бандаларини тўғри йўлга йўллаб қўяди.

أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمْ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ ٤١٢

  1. Эй мўминлар, сизлар ўзингиздан олдин ўтган мўминларга етган синовлар сизларга ҳам етмай туриб жаннатга кирамиз, деб гумон қилдингизми?! Дарҳақиқат, уларга фақирлик, касаллик, хавф-хатар ва қаттиқ қўрқув каби турли синовлар келган, ўзларига етган қаттиқ хавф-хатарлардан ларзага тушиб, ҳатто пайғамбар ва унинг ёнидаги иймон келтирган кишилар Аллоҳнинг нусратига қаттиқ ошиқиб: «Аллоҳнинг ёрдами қачон келаркин?!» деб қолишган эди. Билиб қўйинглар, Аллоҳнинг ёрдами мўминларга яқиндир!

يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلْ مَا أَنفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ٥١٢

  1. Эй Пайғамбар, асҳобларингиз сиздан Аллоҳга яқин бўлиш учун мол-дунёларидан нимани ва кимга сарфлаш ҳақида сўрайдилар. Уларга айтинг: “Ҳалол ва пок молдан имкони бор ҳар қандай яхши нарсани бераверинглар. Ота-онага, қариндош-уруғларга, оталари вафот этган балоғатга етмаган етимларга, эҳтиёжига етарли нарсаси бўлмаган мискинларга, оиласи ва мол-мулкидан узоқда бўлган муҳтож мусофирларга эҳсон қилинглар. Неки яхшилик қилсангиз, албатта Аллоҳ уни яхши билувчидир”.

Изоҳ қолдиринг