Тафсири муяссар: “Бақара” сураси, 258-260 оятлар

0

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتَاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّي الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا أُحْيِي وَأُمِيتُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنْ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنْ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ٨٥٢

  1. Эй Пайғамбар, Иброҳим алайҳиссалом билан Аллоҳ таолонинг тавҳиди ва рубубияти хусусида талашиб-тортишган кишининг ҳолидан ҳам қизиқроқ ҳолни кўрганмисиз?! У Аллоҳ ўзига берган подшоҳликдан кибрланиб, ҳаддидан ошиб, Иброҳимдан: «Ким сенинг Раббинг?» деб сўради. Иброҳим алайҳиссалом: «Менинг Раббим махлуқотларга ҳаёт бахш этадиган ва уларни ўлдирадиган Зотдир, тирилтириш ва ўлдириш фақат Унга хосдир», деди. Шунда у: «Мен ҳам тирилтираман ва ўлдираман», яъни истаган кишимни ўлдириб, истаганимни қолдираман, деди. Иброҳим унга: «Мен ибодат қиладиган Аллоҳ қуёшни машриқдан чиқаради. Хўш, сен шу илоҳий қонуниятни ўзгартириб, уни мағрибдан чиқара оласанми?!» деди. Шу билан бу кофир мот бўлиб, тили айланмай қолди. Зотан золимларнинг ҳоли шудир. Аллоҳ золимларни ҳеч қачон тўғриликка йўлламайди.

أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّى يُحْيِي هَذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَلْ لَبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانظُرْ إِلَى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَانظُرْ إِلَى حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ آيَةً لِلنَّاسِ وَانظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْماً فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ٩٥٢

  1. Ёки сиз – эй Пайғамбар, – мана бунга ўхшаган кишини кўрганмисиз? У уйлари вайрон бўлиб, томлари йиқилиб, ҳувиллаб ётган бир қишлоқдан ўтатуриб: «Аллоҳ ҳалок бўлган бу қишлоқни қандай тирилтирар экан-а?!» деб айтди. Шунда Аллоҳ уни юз йил муддатга ўлдирди. Кейин жонини қайтариб: «Қанча вақт ўлиб ётдинг?» деб сўради. У: «Бир кун ё ярим кун ётгандирман», деди. Аллоҳ унинг юз йил ўлиб ётганини хабар бериб, ёнидаги емак-ичмагига қарашга буюрди. Шунча узоқ вақт ўтганига қарамай, Аллоҳ уларни қандай бузилмаган ҳолда сақлаганини кўргин, деди. Кейин, эшагингга қара, сочилган суякларга айланиб кетганидан сўнг Аллоҳ уни қандай тирилтиришига боқ, деди. Биз ўликларни тирилтиришга қодирлигимизни одамларга кўрсатиш учун сени ўлдириб, сўнг қайта тирилтирдик, деди. Сўнг унга, суякларга боқ, Аллоҳ қандай уларни устма-уст жойлаб, бир-бирига улашини, сўнг улар устига гўшт қоплашини, кейин уларга жон бахш этишини кўргин, деди. У буларнинг ҳаммасини ўз кўзи билан кўриб, ишонч ҳосил қилгач, Аллоҳнинг нақадар буюклигини ва барча ишга қодирлигини эътироф этди ва Аллоҳнинг қайта тирилтиришга қодирлигига яққол мисол бўлди.

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنْ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْياً وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ٠٦٢

  1. Эсланг эй Пайғамбар, Иброҳим Раббидан қайта тирилтириш қандай бўлишини унга кўрсатишини сўради. «Сен бунга ишонмайсанми?!» деди Аллоҳ унга. «Йўқ, ишонаман, лекин ишончимга ишонч қўшилиши учун сўраяпман», деди. «Ундай бўлса, тўртта қушни олиб, бир жойга қўй, кейин уларни сўйиб майдала, кейин ҳар бир тоққа ундан бир қисмини қўйиб чиқ, кейин уларни чақиргин, тезда ҳузурингга етиб келишади», деди. Иброҳим алайҳиссалом юқорида айтилганидек қилгач, уларни чорлаган эди, ўша заҳоти майдаланган бўлаклардан ҳар бири ўз ўрнига қайтди ва тирик қушга айланиб, дарҳол унинг ҳузурига етиб келишди. Билгинки, Аллоҳ ҳеч ким бас келолмайдиган қудратли (Азиз), ўз сўзлари, ишлари, шариати ва қадарида ҳикматли (Ҳаким) зотдир.

Изоҳ қолдиринг